← Bài giảng
Hàm số bậc nhất và đồ thị
Hàm số bậc nhất là hàm số đơn giản nhất có đồ thị không nằm ngang — một đường thẳng. Vẽ đường thẳng chỉ cần hai điểm.
Kiến thức
Hàm số bậc nhất có dạng y = ax + b, với a ≠ 0.
Đồ thị của y = ax + b là một đường thẳng cắt trục tung tại điểm (0; b). Khi b = 0 đường thẳng đi qua gốc toạ độ.
Cách vẽ: tìm hai điểm thuộc đồ thị, thường là giao với trục tung (0; b) và giao với trục hoành (-b/a; 0), rồi kẻ đường thẳng qua hai điểm đó.
Ví dụ giải mẫu
Ví dụ 1: Vẽ đồ thị hàm số y = 2x - 4 (xem hình).
- Cho x = 0 thì y = -4: điểm (0; -4) trên trục tung.
- Cho y = 0 thì 2x - 4 = 0, x = 2: điểm (2; 0) trên trục hoành.
- Kẻ đường thẳng đi qua hai điểm đó.
Đáp số: Đường thẳng qua (0; -4) và (2; 0)
Ví dụ 2: Với giá trị nào của m thì y = (m - 3)x + 1 là hàm số bậc nhất?
- Hàm số bậc nhất đòi hệ số của x khác 0.
- m - 3 ≠ 0, tức là m ≠ 3.
Đáp số: m ≠ 3
Lỗi hay gặp
- Thay số mà bỏ hạng tử tự do. Hàm số y = ax + b có cả số b — tính xong ax rồi vẫn phải cộng b.
- Lẫn trục hoành với trục tung. Cắt trục hoành thì cho y = 0; cắt trục tung thì cho x = 0.
Lưu ý khi làm bài
- Vẽ xong, lấy thêm một điểm thứ ba (ví dụ x = 1 cho y = -2) để kiểm tra đường thẳng có đi qua không.
Ghi nhớ trước khi luyện
- Hàm số bậc nhất có dạng y = ax + b với a khác 0; đồ thị là một đường thẳng.
- Cắt trục hoành thì cho y = 0; cắt trục tung thì cho x = 0.