← Bài giảng
Nhân, chia số hữu tỉ
Nhân chia số hữu tỉ cũng làm như nhân chia phân số, cộng thêm một bước tính dấu trước khi tính số.
Kiến thức
Nhân hai số hữu tỉ: nhân tử với tử, nhân mẫu với mẫu, rồi rút gọn nếu được.
Chia hai số hữu tỉ: giữ nguyên số bị chia, nhân với số nghịch đảo của số chia (đảo ngược tử và mẫu của số chia).
Quy tắc dấu: hai số cùng dấu nhân (chia) nhau cho kết quả dương; hai số khác dấu nhân (chia) nhau cho kết quả âm.
Nên xác định dấu của kết quả trước, sau đó chỉ làm phép tính với giá trị tuyệt đối — tách hai việc ra để đỡ nhầm.
Ví dụ giải mẫu
Ví dụ 1: Tính (-2/5) . (3/4).
- Xác định dấu: âm nhân dương ra âm.
- Nhân tử với tử, mẫu với mẫu (bỏ qua dấu): 2/5 . 3/4 = 6/20.
- Rút gọn: 6/20 = 3/10.
- Gắn dấu âm vào kết quả.
Đáp số: -3/10
Ví dụ 2: Tính (-3/7) : (-9/14).
- Xác định dấu: âm chia âm ra dương.
- Đổi phép chia thành phép nhân với số nghịch đảo: 3/7 . 14/9.
- Rút gọn trước khi nhân: 14/7 = 2, 3/9 = 1/3.
- Nhân phần còn lại: 1/3 . 2/1 = 2/3.
Đáp số: 2/3
Lỗi hay gặp
- Sai dấu khi nhân chia. Hai số cùng dấu nhân nhau ra dương, khác dấu ra âm.
Lưu ý khi làm bài
- Chia hai phân số nhưng quên đảo ngược số chia, cứ nhân thẳng.
- Tính dấu sai khi có ba số nhân chia liên tiếp — đếm số dấu âm: CHẴN thì kết quả dương, LẺ thì kết quả âm.
- Quên rút gọn trước khi nhân nên số bị to ra không cần thiết, dễ tính sai.
Ghi nhớ trước khi luyện
- Nhân: tử nhân tử, mẫu nhân mẫu. Chia: nhân với phân số đảo ngược.
- Luật dấu: hai số CÙNG DẤU nhân nhau ra dương, KHÁC DẤU ra âm.
- Làm dấu trước, làm số sau — tách hai việc ra thì ít nhầm.