← Bài giảng
Phương trình bậc nhất một ẩn
Giải phương trình là tìm giá trị của ẩn làm hai vế bằng nhau. Với phương trình bậc nhất, chỉ cần hai quy tắc: chuyển vế và nhân (chia) hai vế.
Kiến thức
Phương trình bậc nhất một ẩn có dạng ax + b = 0, với a ≠ 0. Nó có đúng một nghiệm x = -b/a.
Quy tắc chuyển vế: chuyển một hạng tử từ vế này sang vế kia thì đổi dấu hạng tử đó.
Quy tắc nhân: nhân (hoặc chia) cả hai vế với cùng một số khác 0.
Phương trình đưa được về dạng bậc nhất: bỏ ngoặc, quy đồng rồi khử mẫu, chuyển hạng tử chứa ẩn sang một vế, thu gọn, rồi giải.
Ví dụ giải mẫu
Ví dụ 1: Giải phương trình 5(x - 2) = 2x + 8.
- Bỏ ngoặc: 5x - 10 = 2x + 8.
- Chuyển vế: 5x - 2x = 8 + 10.
- 3x = 18, x = 6.
Đáp số: x = 6
Ví dụ 2: Giải phương trình (x + 1)/3 = (x - 1)/2.
- Mẫu chung 6; nhân hai vế với 6: 2(x + 1) = 3(x - 1).
- Bỏ ngoặc: 2x + 2 = 3x - 3.
- Chuyển vế: 2 + 3 = 3x - 2x, x = 5.
Đáp số: x = 5
Lỗi hay gặp
- Quên chia cho hệ số của ẩn. Ra được ax = b thì còn một bước nữa: chia hai vế cho a.
- Chuyển vế quên đổi dấu. Chuyển một số hạng sang vế kia thì phải đổi dấu số hạng đó.
Lưu ý khi làm bài
- Giải xong, thay nghiệm vào phương trình ban đầu để thử lại: ở ví dụ 2, hai vế cùng bằng 2.
Ghi nhớ trước khi luyện
- Gom hạng tử chứa ẩn về một vế, số về vế kia — mỗi lần chuyển vế là một lần ĐỔI DẤU.
- Cuối cùng chia hai vế cho hệ số của ẩn.