← Bài giảng

Quy tắc chuyển vế

Tìm x trong một đẳng thức số hữu tỉ dùng đúng nguyên tắc: muốn giữ đẳng thức đúng, làm gì ở vế này thì phải làm y hệt ở vế kia.

Kiến thức

Quy tắc chuyển vế: khi chuyển một số hạng từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, phải đổi dấu số hạng đó (cộng thành trừ, trừ thành cộng).

Bản chất của quy tắc là cộng (hoặc trừ) hai vế của đẳng thức cho cùng một số, không phải một phép biến hình tuỳ ý.

Muốn tìm x, dồn hết các số hạng chứa x về một vế, các số đã biết về vế còn lại, rồi tính.

Sau khi tìm được x, nên thay ngược lại vào đẳng thức ban đầu để kiểm tra.

Ví dụ giải mẫu

Ví dụ 1: Tìm x biết x + 2/3 = -1/6.

  1. Chuyển 2/3 sang vế phải, đổi dấu thành -2/3: x = -1/6 - 2/3.
  2. Quy đồng mẫu chung là 6: -1/6 - 4/6.
  3. Tính: -1/6 - 4/6 = -5/6.

Đáp số: x = -5/6

Ví dụ 2: Tìm x biết 3/4 - x = 1/2.

  1. Chuyển x sang vế phải, đổi dấu: 3/4 = 1/2 + x.
  2. Chuyển 1/2 sang vế trái, đổi dấu: 3/4 - 1/2 = x.
  3. Tính: 3/4 - 1/2 = 1/4.

Đáp số: x = 1/4

Lưu ý khi làm bài

  • Áp quy tắc chuyển vế cho một thừa số đang nhân/chia — quy tắc này chỉ dùng cho số hạng cộng/trừ; muốn "chuyển" một thừa số phải chia hai vế cho cùng một số khác 0.
  • Không thay lại kết quả vào đẳng thức ban đầu để kiểm tra, để lọt kết quả sai dấu.

Ghi nhớ trước khi luyện

  • Chuyển một số hạng từ vế này sang vế kia thì phải ĐỔI DẤU số hạng đó.
  • Cộng thành trừ, trừ thành cộng.
  • Thử lại bằng cách thay giá trị tìm được vào đẳng thức ban đầu.
Luyện ngay