← Bài giảng
Hai mặt phẳng vuông góc. Góc nhị diện
Bức tường vuông góc với sàn nhà vì trong tường có những đường thẳng đứng — vuông góc với cả mặt sàn.
Kiến thức
Điều kiện: mặt phẳng (P) chứa một đường thẳng vuông góc với (Q) thì (P) vuông góc (Q).
Hai mặt phẳng vuông góc cắt nhau theo giao tuyến Δ: đường nằm trong mặt này mà vuông góc Δ thì vuông góc với mặt kia.
Góc phẳng nhị diện [S, BC, A]: từ một điểm trên cạnh BC, dựng trong hai mặt hai tia CÙNG vuông góc với BC; góc giữa hai tia ấy là số đo góc nhị diện.
Ví dụ giải mẫu
Ví dụ 1: Hình chóp S.ABCD, SA vuông góc (ABCD). Chứng minh (SAB) vuông góc (ABCD).
- (SAB) chứa đường thẳng SA.
- SA vuông góc (ABCD).
Đáp số: (SAB) vuông góc (ABCD)
Ví dụ 2: Hình chóp S.ABCD đáy hình vuông, SA vuông góc đáy, SA = AB. Tính số đo góc nhị diện [S, BC, A].
- AB vuông góc BC; BC vuông góc (SAB) nên SB vuông góc BC.
- Góc phẳng nhị diện là góc SBA; tam giác SAB vuông cân tại A.
Đáp số: 45°
Lỗi hay gặp
- Điều kiện hai mặt vuông góc quá yếu. Cần một đường của mặt này vuông góc với CẢ MẶT kia, không phải với một đường của nó.
- Tưởng mọi mặt bên vuông góc đáy. Chỉ mặt bên CHỨA đường vuông góc với đáy mới vuông góc với đáy.
- Cùng vuông góc là tưởng song song. Quan hệ vuông góc không bắc cầu: hai mặt cùng vuông góc với mặt thứ ba vẫn có thể cắt nhau.
- Đòi vuông góc với mọi đường của mặt. Hai đường cắt nhau là đủ; từ đó suy ra vuông góc với mọi đường còn lại.
- Nhầm vuông góc với song song. Vuông góc và song song là hai quan hệ khác hẳn nhau, đừng dùng lẫn điều kiện.
- Góc nhị diện lấy nhầm góc phụ. Hai cạnh của góc nhị diện đều phải vuông góc với GIAO TUYẾN; em dựng nhầm cạnh.
- Nhầm góc hai đường với góc hai vectơ. Góc giữa hai đường thẳng chỉ tới 90°, còn góc giữa hai vectơ tới 180°.
- Nhầm nằm trong với song song. Đường nằm trong mặt phẳng thì có vô số điểm chung, khác hẳn song song.
- Tưởng góc hai đường luôn tù. Góc giữa hai đường thẳng luôn nằm trong khoảng từ 0° tới 90°.
Lưu ý khi làm bài
- Dựng góc nhị diện phải bắt đầu từ GIAO TUYẾN: hai tia phải cùng vuông góc với giao tuyến tại cùng một điểm.
Ghi nhớ trước khi luyện
- Đủ khi trong mặt này có MỘT đường vuông góc với CẢ MẶT kia.
- Dựng góc nhị diện: tìm giao tuyến trước, rồi dựng hai tia cùng vuông góc với giao tuyến ấy.
- Chỉ mặt bên CHỨA đường vuông góc với đáy mới vuông góc với đáy.