← Bài giảng
Tổng và hiệu của hai vectơ
Đi từ A đến B rồi từ B đến C thì kết quả là đi từ A đến C. Phép cộng vectơ ghi lại đúng điều ấy.
Kiến thức
Quy tắc ba điểm: vectơ AB + vectơ BC = vectơ AC, với mọi điểm A, B, C.
Quy tắc hình bình hành: ABCD là hình bình hành thì vectơ AB + vectơ AD = vectơ AC — tổng là đường chéo đi qua gốc chung A (xem hình).
Vectơ đối của vectơ AB là vectơ BA. Hiệu: vectơ a − vectơ b = vectơ a + (vectơ đối của b).
Quy tắc trừ: vectơ OB − vectơ OA = vectơ AB, với mọi điểm O.
Ví dụ giải mẫu
Ví dụ 1: Rút gọn: vectơ AB + vectơ BC + vectơ CD.
- vectơ AB + vectơ BC = vectơ AC.
- vectơ AC + vectơ CD = vectơ AD.
Đáp số: vectơ AD
Ví dụ 2: Hình vuông ABCD cạnh 2. Tính |vectơ AB + vectơ AD|.
- Theo quy tắc hình bình hành: vectơ AB + vectơ AD = vectơ AC.
- AC = 2√2.
Đáp số: 2√2
Ví dụ 3: Rút gọn: vectơ AB − vectơ AC.
- Hai vectơ chung gốc A: hiệu là vectơ nối hai điểm cuối.
- Đi từ điểm cuối của vectơ trừ sang điểm cuối của vectơ bị trừ: C đến B.
Đáp số: vectơ CB
Lỗi hay gặp
- Cộng thẳng độ dài hai vectơ. Độ dài của tổng chỉ bằng tổng độ dài khi hai vectơ CÙNG HƯỚNG.
- Nhầm tổng vectơ với một cạnh. Em trả về độ dài một cạnh; phải dựng vectơ tổng rồi mới đo độ dài của nó.
- Quy tắc ba điểm nhầm sang dấu trừ. Quy tắc ba điểm là phép CỘNG; hiệu hai vectơ có công thức khác hẳn.
- Quy tắc ba điểm sai điểm nối. Chữ cuối của vectơ trước phải TRÙNG chữ đầu của vectơ sau thì mới nối được.
- Tưởng hiệu hai vectơ bằng không. Hai vectơ cùng độ dài nhưng khác hướng thì hiệu của chúng khác vectơ không.
- Quy tắc ba điểm sai thứ tự. Vectơ tổng lấy chữ ĐẦU của vectơ trước và chữ CUỐI của vectơ sau, đúng thứ tự đó.
- Hiệu hai vectơ nhân đôi nhầm. Hiệu hai vectơ chung gốc là đoạn nối hai ngọn, không nhân thêm hệ số nào.
- Quy tắc hình bình hành nhầm đường chéo. Tổng hai vectơ chung gốc là đường chéo ĐI QUA gốc chung ấy, không phải đường chéo kia.
- Cộng nhầm hai vectơ đối nhau. Hai vectơ đối nhau cộng lại ra vectơ không, không ra đường chéo nào cả.
Lưu ý khi làm bài
- |vectơ a + vectơ b| nói chung KHÁC |vectơ a| + |vectơ b|; chỉ bằng nhau khi hai vectơ cùng hướng.
- Quy tắc ba điểm đòi điểm cuối của vectơ trước trùng điểm đầu của vectơ sau.
Ghi nhớ trước khi luyện
- Quy tắc ba điểm: AB + BC = AC — chữ cuối vectơ trước phải trùng chữ đầu vectơ sau.
- Quy tắc hình bình hành: tổng hai vectơ chung gốc là đường chéo ĐI QUA gốc chung ấy.
- Hiệu hai vectơ chung gốc là đoạn nối hai ngọn: AB − AC = CB.
- Độ dài của tổng chỉ bằng tổng độ dài khi hai vectơ cùng hướng.